emergentyzm, emergencja, emergentny

• emergentyzm - koncepcja poznawcza oparta o zjawisko istnienia emergencji;
• emergencja - zjawisko pojawiania się w danym systemie nowych jakości wskutek oddziaływania jego prostszych części składowych;
• zjawisko jest emergentne, jeżeli nie daje się sprowadzić jedynie do swoich części składowych;
• emergencje uzasadniają podstawową regułę holizmu, wg której system stanowi więcej, niż tylko sumę części składowych;
• emergentne mogą być struktury, własności, zachowania;
• np. własności geometryczne wstęgi Moebiusa są emergentne, powstają wskutek specyficznego jej połączenia; kolor wynika z interakcji cząstek elementarnych, same cząstki nie posiadają żadnego koloru; myślenie jest emergencją wynikającą z oddziaływania neuronów w mózgu, pojedynczy neuron nie "myśli"; itd.